Từ cảm hứng về người lính Việt Nam Cộng Ḥa
đến ư chí
thép của một cô gái Việt
Lời ṭa soạn: Trong
những thông báo và trên những trang quảng cáo cho Đại Nhạc
Hội Đêm Cali 2005 (15 tháng 10) và chuyến ủy lạo T́nh Ấm Mùa
Đông 2 (16 tháng 10), ngoài những danh ca, ban nhạc và MC
thượng thặng của làng ca nhạc hải ngoại như Nam Lộc, Leyna
Nguyễn, Lưu Bích, Thủy Tiên, Minh Tuyết, Thúy Anh, Hồ Ngọc
Như, Lâm Nhật Tiến, Thế Sơn, Tuấn Vũ, Hoàng Nam, Ngũ Yên,
Nguyên Thảo,… chúng tôi có giới thiệu ba vị khách mời đặc
biệt là:
1. Nữ kỹ thuật gia Lê Duy Loan từ Texas Instrument.
2. Nữ giáo sư đại học Harvard và thiên văn gia Jane Lưu
3. Nữ đại úy bác sĩ Cẩm Vân từ chiến hạm Kitty Hawk, Thái
B́nh Dương…
Nhiều độc giả và khán giả muốn t́m hiểu thêm về 3 nữ lưu gốc
Việt này và cũng muốn biết thêm các vị nữ lưu này sẽ làm ǵ
trong đêm Đại Nhạc Hội Đêm Cali 2005 và chuyến ủy lạo T́nh
Ấm Mùa Đông 2 vào ngày 15 tháng 10 tới tại San Jose do nhật
báo Cali Today tổ chức. Để đáp ứng nhu cầu này, trong hai số
báo vừa qua, chúng tôi đă giới thiệu kỹ thuật gia Lê Duy
Loan qua bài: “Có một người phụ nữ Việt như thế: Lê Duy
Loan” và trong tuần rồi, chúng tôi cũng đă viết về Jane Lưu
dưới tựa đề “Khi một v́ thiên thạch trên dăy Kuiper nằm bên
mép ŕa Thái Dương Hệ mang tên người con gái Việt Nam” và
trong bài này, chúng tôi xin mời quư vị đọc một bài viết về
cô Cẩm Vân.
Cali Today News – Tháng 4, 1975, Sài G̣n rơi vào tay Cộng
quân. Trong ḍng người di tản vội vả ấy, có một sĩ quan Hải
quân trẻ, tên là Nguyễn Văn Huấn. Anh rời Việt Nam trên một
con tàu, mang theo cô con gái nhỏ tên là Minh Tú vừa mới
tṛn thôi nôi và bỏ lại đàng sau giấc mộng hải hồ của người
sĩ quan Hải quân thuộc quân lực Việt Nam Cộng Hoà…
Sang định cư tại Hoa Kỳ, tại vùng Bắc tiểu bang Virginia,
gia đ́nh ông Huấn sinh hạ thêm một cháu gái vào năm 1977 với
tên Việt là Cẩm Vân và tên Mỹ là Josephine Nguyễn.
Sẽ chẳng có chuyện ǵ đáng nói, nếu người sĩ quan Hải quân
ấy hàng ngày “đi cày” kiếm tiền nuôi con, cho con học hành,
đổ đạt thành tài…
Chuyện đáng nói ở đây là người sĩ quan trẻ bị đành đoạn giả
từ màu áo chiến binh ngày nào đă nối dài ước mơ đời lính của
ḿnh tới hai cô con gái yêu quư cuả anh…
Từ huyền thoại người lính miền Nam…
Hai cô gái nhỏ Minh Tú và Cẩm Vân lớn lên nơi vùng đất lạ,
Virginia và không ít lần thắc mắc về cuộc đời, nguồn gốc của
ḿnh. Ông Huấn nhiều khi kể cho con nghe về quá khứ của
ḿnh, về h́nh ảnh anh dũng của người lính Việt Nam Cộng Hoà,
về cuộc chiến Việt Nam, về quê hương bỏ lại ngh́n trung xa
cách bên kia bờ Thái B́nh Dương…
Hai cô con gái nhỏ ngồi nghe chuyện kể của cha như nghe
những chuyện cổ tích từ nhà trường như Cuộc Chiến Thành
Troy, như chuyện cổ Hy Lạp Odyssey, như nhiều chuyện cổ tích
thần thoại khác,…
Và có ai ngờ rằng những câu chuyện kể về một cuộc chiến đă
qua, về những trận đánh oai hùng trong quân sử hải quân Việt
Nam Cộng Hoà lại trở thành những hạt giống nhỏ, những chồi
non và qua thời gian trở nên lớn dần, nẩy mầm, sinhchồi nay
lộc trở thành những ước mơ đời lính trong tâm hồn của các cô
gái Mỹ gốc Việt, dù rằng các cô lớn lên trong xứ sở an b́nh,
ở một nơi chốn b́nh an,… Các cô lớn dần và giấc mộng hải hồ
đời lính cũng lớn dần theo năm tháng…
Chính Cẩm Vân cũng tiết lộ trong bài “Female cadets finally
take command with top Naval Academy graduating honors” của
hăng thông tấn Associated Press vào ngày 27 tháng 5, 1999 là
quyết định theo đuổi ngành hải quân của cô là do ảnh hưởng
của cả từ người cha và người chị. Cô nói: “Chúng tôi lớn lên
trong những câu chuyện kể về sự nghiệp hải quân của cha
tôi.” Ngoài ra, một động cơ khác sâu lắng hơn, tiềm ẩn hơn
để cô quyết định vào Hải quân là ư tưởng đền ơn đáp nghĩa
theo truyền thống ơn nghĩa của người Việt. Cẩm Vân nói trong
bài viết nói trên của AP: “Bạn sẽ phải đền đáp lại cho đất
nước đă giúp đỡ rất nhiều cho gia đ́nh bạn.”
Con đường vào binh nghiệp lận đận của người chị Minh Tú
Thoạt tiên, ngay khi vừa tốt nghiệp Trung Học, Minh Tú muốn
vào Học Viện Hải Quân Annapolis ngay để nối tiếp sự nghiệp
c̣n dang dỡ của người cha, thế nhưng con đường vào binh
nghiệp của Minh Tú – chị của Cẩm Vân – thật là đầy gian nan.
Cô ta bị Học Viện Hải Quận từ chối đến 3 lần, và cuối cùng
cô phải đi một con đường “ṿng vo” để thực hiện được ước mơ:
Vào lính vào năm 1995! Minh Tú bộc lộ trên báo Mỹ: “Tôi nộp
đơn vào Học Viện Hải Quân ngay khi xong trung học, thế
nhưng, đơn của tôi bị bác đến 3 lần. Tôi đành phải đi học
tạm tại trường đại học George Mason một năm và năm sau lại
nộp đơn gia nhập quân ngũ lại, nhưng vẫn bị từ chối.” Dẫu
vậy, Minh Tú không phải là người dễ dàng chấp nhận bỏ cuộc,
cho nên cô nghĩ ra cách đi đường ṿng. Cô ta kể lại: “Tôi
gia nhập Lực lượng Trù Bị để rồi được sự đề cử của Tổng
trưởng Hải Quân vào Học Viện Hải Quân. Và sau gần một năm
dưới màu áo Trù Bị, tôi được chọn lựa vào trường Dự Bị của
Học Viện Hải Quân tại New Hampshire”. Cô ta kể lại rằng đạt
được mục đích này là giấc mơ được thành tựu.
Vào năm 1995, Minh Tú chính thức được nhận vào Học Viện Hải
Quân và cũng vào năm này, một niềm vui lớn cũng đến với cô
là người em gái Cẩm Vân cũng được nhận vào Học Viện Hải
Quân. Cả hai chị em, một sinh năm 1974 và một sinh năm 1977,
đều vào quân ngũ.
Những câu chuyện kể về người lính Hải quân Việt Nam Cộng Ḥa
ngày nào từ người sĩ quan trẻ Nguyễn Văn Huấn đă được chính
hai cô con gái của anh viết tiếp trong trang sử đời lính mới
trên đất nước Hoa Kỳ.
Vào năm 1999, sau khi ra trường, Minh Tú trở thành sĩ quan
Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ.
Cẩm Vân và những cánh cửa cơ hội rộng mở
Nếu Minh Tú sẵn sàng nhập cuộc ngay đời lính sau khi tốt
nghiệp Trung Học, th́ cô em Cẩm Vân có hơi bân khuân v́ cánh
cửa vào đời đă rộng mở hơn sau khi cô tốt nghiệp trung học.
Tốt nghiệp trung học xong, Cẩm Vân được nhiều trường đại học
uy tín như Stanford, Brown, Princeton và Yale mời vào học.
Cô muốn vào một trường nổi tiếng, ra trường với mảnh bằng
bác sĩ để từ đó đi làm.
Thế nhưng, lời thuyết phục của người cha và người chị đă
khiến cho Cẩm Vân đă thay đổi quyết định, và đă chọn lựa con
đường gai góc hơn, con đường thử thách hơn mà đi: Gia nhập
Học viện hải quân vào năm 1995, cùng khoá với người chị –
Minh Tú.
Con đường vào lính của Cẩm Vân suông sẻ hơn con đường gồ ghề
và nhiều trở ngại hơn của người chị – Minh Tú.
Cẩm Vân thú nhận rằng cô rất vui khi làm theo lời khuyên của
gia đ́nh…
Và từ ấy, quân đội Hoa Kỳ có thêm hai nữ quân nhân… người Mỹ
gốc Việt!
Khi những giọt nước mắt đă biến ư chí người nữ quân nhân
gốc Việt thành thép
Khoá 1999, hai chị em Minh Tú và Cẩm Vân tốt nghiệp Học Viện
Hải Quân. Riêng Cẩm Vân tốt nghiệp á khoa trong một khóa ra
trường gần 900 tân sĩ quan và cô cũng là trung đoàn trưởng,
lănh đạo 2,000 sinh viên sĩ quan trong học viện.
V́ sao một cô gái Việt nhỏ nhắn lại có thể vượt qua những
nam sinh viên sĩ quan người Mỹ to con, lớn xác như thế? Điều
ǵ đă làm cho cô gái Việt trở thành một sĩ quan á khoa và là
một trung đoàn trưởng được 2000 sinh viên sĩ quan người Mỹ
nễ phục và tuân lời?
Chắc các bạn cũng ṭ ṃ trước những câu hỏi như thế!
Trong bài viết Godfrey, Nguyen, Lentz reach pinnacle for '99
của USNA Public Affairs, th́ cô Cẩm Vân tốt nghiệp á khoa
với 3.98 điểm, và ba yếu tố cấu thành số điểm là kết quả học
tập, khả năng quân đội và thể dục. Ông phó khoa trưởng giáo
dục là Frederic I. Davis của Học Viện Hải Quân nói rằng “bạn
không thể nào có thứ hạng cao mà không tỏ ra xuất chúngtrong
ba lănh vực nói trên.”
Nói về học tập th́ cô gái Việt Nam có thể so tài với người
Mỹ, thế nhưng, làm sao một cô gái Việt Nam nhỏ người lại có
thể xuất chúng hơn những chàng trai Mỹ to lớn, khoẻ mạnh để
trở thành một trung đoàn trưởng lănh đạo 2,000 sinh viên sĩ
quan và tốt nghiệp á khoa?
Chúng tôi bị thu hút vào câu hỏi này và càng ṭ ṃ về người
nữ đại úy bác sĩ Hải Quân người Mỹ gốc Việt này!
Cẩm Vân kể cho chúng tôi nghe câu chuyện về cô như sau…
Cô ta vẫn nhớ như in trong đầu ngày đầu của một sinh viên sĩ
quan trong Học Viện Hải Quân. Đó là muà hè nắng cháy tới 105
độ. Trong 6 tuần hè đó, mà những tân sinh viên sĩ quan
thường gọi là 6 tuần hỏa ngục. Dưới cái nắng cháy da trong
quân trường đổ lửa, các tân sinh viên sĩ quan, dù nam hay
nữ, dù Mỹ trắng hay người Mỹ gốc Phi, gốc Á đi nữa vẫn phải
học giống nhau từ môn chạy vuợt chướng ngại vài dặm/ngày cho
đến bắn súng, hít đất, lăn lộn, ḅ càng,…
Không chỉ tập luyện rất gay go như thế mà nhiều khi c̣n bị
cấp trên la hét, khi cô tỏ ra mệt mơi.
Cô ta kể lại, có lần sợ quá, cô núp vào một góc và súyt bật
lên tiếng khóc. Cô muốn khóc cho lớn để vơi đi những nỗi
buồn bị la rầy từ cấp trên. Một hôm một nữ thượng cấp bắt
gặp và mời cô lên văn pḥng an ủi là mọi chuyên sẽ trở nên
tốt đẹp, và cô không nên tự ái khi bị la v́ nhờ vậy cô mới
trở nên khá hơn…
Cô Cẩm Vân kể lại là khi buớc ra khỏi văn pḥng thượng cấp,
cô bớt buồn hơn và trái lại càng quyết tâm thành công hơn
trong thời gian huấn luyện, quyết tâm ở lại quân trường và
quyết tâm ra trường với kết quả thứ hạng hàng đầu. Nhiều
khi, cô tự an ủi ḿnh là người con gái Việt không nên để
người ta cười, người ta chế giễu, người ta lấy làm đề tài
cho những chuyện vui quân trường…
Quyết tâm đó đă giúp cô làm quen với cường độ tập luyện nặng
nề. Những giọt nước mắt, những tự ái và tự hào người Việt
hun đúc trong cô, biến ư chí của cô trở nên cứng rắn như sắt
thép, và từ đó, những ngày tháng nơi quân trường chỉ thấy mồ
hôi của cô chảy và không bao giờ thấy nước mắt chảy nữa.
Ngày xưa, chúng ta nghe đến câu chuyện người thiếu phụ hóa
đá và bây giờ, chúng ta nghe câu chuyện về nước mắt tự ái đă
biến trái tim vàư chí của cô gái Việt trở nên cứng rắn như
đá, như thép.
Cô ta kể lại, như để trả lời câu hỏi là làm sao cô có thể
vượt lên trên cả ngàn tân binh to lớn người Mỹ như thế, như
sau:
- Trong quân trường, dưới cái nắng thiêu người như thế, trên
một lộ tŕnh chạy vượt chướng ngại dài và những bài tập thể
lực căng thẳng, sau những đêm mất ngủ, dù ai đi nữa, dù Mỹ
trắng, dù Mỹ gốc Phi hay gốc Á, dù là nam tân binh hay nữ
tân binh,… cũng sẽ mệt nhoài, kiệt sức, và trong hoàn cảnh
ấy, ai cũng giống ai cả, cũng muốn ngả gục cả, và chỉ có một
thứ chống em đứng dậy, hiên ngang lao tới là ư chí của em,
là tự ái của em, là tâm lư không muốn cho người ta coi
thường, cười nhạo người con gái Việt… Người con gái Việt
phải vượt lên, lao tới, trở thành ưu tú…
Và cô đă lấy nước mắt pha lẫn mồ hôi, cộng với ư chí kiên
cường, cộng với niềm tự hào về đời quân ngũ của người cha mà
viết tiếp trang quân sử tuyệt vời mà người cha đă dang dỡ
năm nào,…
Cô nói: “All I can say is "sure they're stronger than I am,
but when we're all in the same boat, when it's 105 degrees
outside, when we're all exhausted from lack of sleep, doing
hundreds of pushups and from running numerous miles, it's
your determination that will keep you going". I never gave
up. I never fell out of the runs…
Và cô đă làm được điều đó: Tốt nghiệp á khoa và được bầu làm
trung đoàn trưởng, cầm quân tới 2000 sinh viên sĩ quan tân
binh.
Tôi ngồi đọc cầu chuyện về cô, nghe kể về cô, mà trái tim
rung động trước sự rực rỡ của ư chí của một người con gái
Việt trẻ tuổi.
Không những ư chí của cô là một tượng đài tuyệt đẹp mà nhân
cách của một cô gái Việt cũng được chứng minh, là khẳng định
trong quân trường…
Cô kể lại rằng khi thượng cấp yêu cầu một số t́nh nguyện
viên làm vệ sinh quân trường, th́ cô là người xếp hàng đầu
tiên để nhận lănh trách nhiệm ấy. Chính việc làm này càng
làm tăng thêm uy tín cho cô và càng ngày cô càng được các
khóa sinh kính trọng và yêu mến…
Và từ đó, ngay trên quân trường, một khả năng lănh đạo phát
sinh trong một người con gái Việt.
Cô kể lại rằng nhiều người quan niệm là khả năng lănh đạo là
thiên phú, là trời cho, thế nhưng cô nghĩ là trong mỗi chúng
ta đều có năng lực trở thành một người lănh đạo thành công
và giỏi. Năng lực lănh đạo phát sinh từ thực tế công việc,
từ sừ cần cù và từ những bài hoc sai lầm mà ḿnh đă vấp. Và
đó là những đặc điểm độc đáo từ Học viện Hải Quân Hoa Kỳ,
một nơi mà theo cô là một pḥng thí nghiệm tuyệt vời về khả
năng lănh đạo và chỉ huy.
Hành tŕnh 4 năm tại học viên Hải quân, Cẩm Vân đi từ một cô
gái rụt rè, sợ hăi, đến một vị trí Trung Đoàn trưởng, chỉ
huy 2000 sinh viên sĩ quan, th́ bài học nào cần thiết được
rút ra cho khả năng lănh đạo chỉ huy?
Cô đắn đo suy nghĩ và rút ra năm kinh nghiệm sau đây:
1. Đặt lợi ích của người khác trước lợi ích của ḿnh.
Cô nói rằng thuộc cấp của bạn sẽ biết rơ ràng rằng liệu bạn
có thật sự lo cho họ hay không bằng cách bạn đối xử họ thế
nào. Nên nhớ bao giờ cũng thực hiện tối đa nguyên tắc này và
bạn sẽ được thuộc cấp nễ phục.
2. Đừng chẻ sợi tóc làm tư. Đừng micro-manage (đừng quản trị
tiểu tiết):
Nếu bạn giao cho ai việc ǵ, bạn phải chỉ cho họ cách thực
hiện và cho họ biết là bạn tin tưởng vào khả năng làm việc
của họ. Hăy để cho họ t́m cách riêng cua họ để hoàn thành
công việc. Hăy để họ bàn với bạn phương cách làm việc và
chính họ là người hoàn thành công việc. Làm như thế họ sẽ tự
hào về khả năng của họ và cần mẫn làm việc hơn bao giờ hết.
Người ta sẽ làm việc hết ḿnh nếu lănh đạo tin vào họ.
3. Lấy ḿnh làm gương:
Nếu bạn muốn mọi người có mặt vào lúc 8 giờ, th́ bạn phải có
mặt vào lúc 7:50, chứ đừng đến 8:05 hay 8:10. Châm ngôn
trong quân đội là đúng giờ là đến trước giờ.
4. Luôn làm điều đúng dù không có ai quan sát hay theo dơi
bạn. Có lúc, làm khác đi, bạn sẽ ân hận và bị ám ảnh điều
đó.
5. Khen công khai, phê b́nh kín đáo:
Nhiều thượng cấp và cả cha mẹ phạm sai lầm là la con cái hay
thuộc cấp trước mặt mọi người. Làm như thế sẽ hạ thấp người
khác và bạn sẽ mất đi sự kính trọng và ḷng trung thành của
người đó.
Trong xă hội ngày nay, nhiều người quên một điều quan trọng
nhất trong đời sống. Đó không phải là tiền tài hay địa vị mà
đó là cuộc sống của bạn sống thế nào, ảnh hưởng đến xă hội
và người khác ra sao, dừ chỉ một người mà thôi,… Chính điều
này, sự ảnh hưởng xă hội và người khác một cách tốt đẹp mới
là giá trị quan trọng của đời sống…
Tính cách lănh đạo chỉ huy và quan niệm thay đổi đời sống
đang hun đúc giá tri người lănh đạo của một cô gái Việt này
và giúp cô vượt lên từ một cô gái Việt tầm thường thành một
sĩ quan tốt nghiệp á khoa và là một trung đoàn trưởng của
Học viện Hải Quân Hoa Kỳ.
Nguồn cảm phục: Những gương tiền nhân trong gịng sử Việt
Sinh ra trên đất Mỹ và lớn lên ở xứ người, cũng như những
người cùng hoàn cảnh, nhiều lúc Cẩm Vân tự hỏi ḿnh: Tôi là
người Mỹ hay người Việt?
Cô phải trải qua một quá tŕnh dài để nhận ra sự khác biệt
này, chấp nhận căn cước bản thể của ḿnh, và yêu mến cộng
đồng của ḿnh, di sản dân tôäc của ḿnh…
Cô tâm sự: “Sự thừa nhận nguồn gốc đă làm cho tôi cảm thấy
tự tin hơn, cởi mở hơn với sự đa dạng trong đời sống và có
thêm nhiều ư kiến khác biệt. Tôi phát hiện ra những sự dị
biệt trong con người và và điều đó làm cho tôi từng người
trở nên đẹp đẻ hơn đối với tôi…
Trong hành tŕnh t́m thấy bản thể của ḿnh, cô trân quư cả
đối với cha mẹ của cô. Cô nói: Cha mẹ tôi đă liều thân đưa
anh chị tôi ra đi để có một tương lai tươi sáng hơn, và tôi
có mặt nơi đây cùng quư bạn trên đất nước này. Và khi nghĩ
về điều đó, tôi cảm thấy nợ cha mẹ tôi rất nhiều, và cũng
như nhiều cha mẹ khác đă cũng hy sinh như thế v́ tương lai
con cái của các con…
Và tôi luôn muốn nói với mọi người và với bạn là tôi muốn
vinh danh cha mẹ tôi, vinh danh cha mẹ bạn, vinh danh tất cả
những bậc cha mẹ đă hy sinh liều chết đưa con cái ra đi để
có tương lai tươi sáng, vinh danh họ v́ những nổi nhọc nhằn
mà họ đă trải qua để có cuộc sống tươi đẹp cho con cái, và
vinh danh cả t́nh yêu mà thế hệ cha anh đă dành cho chúng
ta…
Cô tâm sự: “Tôi đă từng khóc trên quân trường, trong cuộc
đời v́ tự ái. Bạn và tôi có bao giờ nh́n thấy nước mắt của
cha mẹ ḿnh chảy ṛng trên má để mang lại cuộc sống cho gia
đ́nh trên xứ lạ quê người?…”
Và chính v́ thế, trong tâm thức tri ân thế hệ sinh thành,
thế hệ đi trước, cô sẽ bay về San Jose tham dự Đêm Cali 2005
vào ngày 15 tháng 10 và chuyến ủy lạo T́nh Ấm Mùa Đông 2, để
rồi tối hôm đó, cánh chim Cẩm Vân – một đại úy bác sĩ trên
chiến hạm Kitty Hawk, sẽ bay đi về hạm đội Thái B́nh Dương…
để viết tiếp đôi ḍng thêm trang sử c̣n dang dỡ mà người bố
của cô, một sĩ quan Hải quân Việt Nam Cộng Ḥa, c̣n để lại…
Cô ta kể lại rằng từ nơi xa xôi ấy, nhiều khi cô vẫn đọc
sách sử về văn hóa Việt và cô tự hào về gia sản văn hóa của
ḿnh và trong những đêm ngồi đọc sử Việt, cô ngưỡng mộ rất
nhiều những nữ anh hùng đất Việt như Bà Trưng, bà Triệu,
Trưng Trắc, Trưng Nhị,… Cô tâm sự rằng h́nh ảnh Bà Triệu làm
cô ngưỡng mộ và xúc động nhất. Mới tuổi 20, Bà Triệu đă lănh
đạo khởi nghĩa chống quân Trung Hoa xâm lược, để bảo vệ
giang sơn bờ cơi của tiền nhân, và khi mộng không thành th́
chấp nhận quyên sinh chứ không nộp ḿnh cho giặc…
Trên chiếc hạm đội Kitty Hawk từ Thái B́nh Dương, Cẩm Vân tự
nhủ: Chúng ta c̣n quá nhỏ bé so với tiền nhân! Và mỗi lần
nghĩ về đất nước, mỗi lần gục ngă, h́nh ảnh Bà Triệu, tấm
gương Bà Triệu như là nguồn sinh khí cho cô đứng dậy và vươn
lên…
Ba nữ lưu Lê Duy Loan, Jane Lưu và Cẩm Vân cùng với Leyna
Nguyễn sẽ tạo ra một sự rực rỡ của chùm sao nữ lưu Việt Nam
trên sân khấu Đêm Cali 2005, và cùng với những ngôi sao âm
nhạc hải ngoại, Đêm Cali 2005 sẽ là một đêm hội tụ âm nhạc
và tài năng đáng nhớ tại San Jose.
Nguyễn Ninh Ḥa